6. Verbonden partijen

Doel: de gemeente Noordenveld maakt deel uit van de gemeenschappelijke regeling (GR) Veiligheidsregio Drenthe (VRD). Deze GR is een wettelijke verplichting op basis van de Wet veiligheidsregio’s. De 12 Drentse gemeenten financieren gezamenlijk voor een groot deel de veiligheidsregio Drenthe. Naast de 12 Drentse gemeentelijke bijdragen wordt de VRD voor een (klein) deel gefinancierd vanuit een Brede Doeluitkering (BDUR) van het Rijk. De VRD behartigt de belangen van de Drentse gemeenten op het terrein van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening in de regio. Daarnaast heeft de VRD de zorg voor een adequate samenwerking met de gemeenschappelijke meldkamer Noord Nederland. Ook is de VRD verantwoordelijk voor de gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Vestigingsplaats: Assen.
Betrokken: alle 12 Drentse gemeenten.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: het bestuur van de VRD is verantwoordelijk voor de brandweerzorg en rampen- en crisisbeheersing in Drenthe. Het algemeen bestuur bestaat uit alle Drentse burgemeesters. Een afvaardiging vanuit het algemeen bestuur vormt het dagelijks bestuur. Het veiligheidsbestuur wordt geadviseerd door het Directieoverleg Veiligheid. Hierin zitten de verantwoordelijke managers van de politie, GHOR en regionale brandweer, onder voorzitterschap van de coördinerende gemeentesecretaris.

Financieel belang: de gemeentelijke bijdrage is gekoppeld aan het component dat de gemeente via het gemeentefonds ontvangt voor brandweerzorg. De huidige rijksbijdrage uit het gemeentefonds wordt gezien als een weerspiegeling van de daadwerkelijke kosten van gemeenten voor de brandweer en rampenbestrijding. Concreet betekent dit dat elke gemeente een gelijk aandeel aan inkomsten uit het gemeentefonds jaarlijks afdraagt aan de VRD. De bijdrage van de gemeente Noordenveld aan de VRD bedraagt voor 2027 € 2.230.012.
Risico’s : Als mogelijke risico’s worden door de VRD genoemd zoals de toekomstige rechtspositie van de brandweervrijwilligers (dit kan meer gaan kosten), stijgende kosten in de aanschaf van het materieel van de brandweer (door voortschrijdende technische ontwikkelingen en veranderde wet- en regelgeving stijgen de kosten van het te vervangen materieel van de brandweer), en stijgende kosten van het opleiden van een brandweermedewerker, digitale verstoring en een waarschijnlijke verhoging van de ongevallenverzekering voor de medewerkers van de VRD.
De hoogte van de algemene reserve van de VRD is 2,5%. Het ongedekte deel van de risico's van de VRD, welke in 2027 wordt geraamd op in totaal € 4.752.000 moet bij de gemeenten in hun eigen weerstandscapaciteit worden verwerkt. Dit betekent voor Noordenveld een bedrag van € 278.637 voor 2027. Dit bedrag moet worden meegenomen in de risicoparagraaf van de begroting 2027 en legt beslag op de algemene reserves.
Ontwikkelingen : Alle ontwikkelingen rondom data- en informatiemanagement, klimaatadaptatie, duurzaamheid, weerbare samenleving en de energietransitie hebben gevolgen voor de taakuitvoering van de VRD. De enorme ontwikkelingen vragen nieuwe inzichten en nieuwe kennis op deze dossier. Denk hierbij aan: droogte en hitte op evenementenadvisering, de ontwikkelingen rondom zonneweides, waterstofproductie en- transport, zorgcontinuïteit en natuurbrandbeheersing. De VRD versterkt de samenwerking met het Rijk op het gebied van crisisbeheersing en de VRD wil tijdig en proactief mee ontwikkelen op de landelijke ontwikkelingen die spelen op dit thema.
De VRD blijft verder inzetten op het paraat houden van onze brandweer in de toekomst. Het wordt steeds lastiger en duurder om brandweervrijwilligers te vinden en (langdurig) te binden. Er wordt gekeken op welke wijze de brandweer in de toekomst in Drenthe kan worden georganiseerd.

Doel: binnen het programma Zorg en Welzijn valt GGD Drenthe onder de Openbare gezondheidszorg. De GGD is voor de 12 Drentse gemeenten de uitvoeringsorganisatie voor de publieke gezondheid. Zij voert de taken uit zoals vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (WPG). Daarnaast adviseert en ondersteunt zij gemeenten bij het maken en uitvoeren van het lokale gezondheidsbeleid. Dit alles wordt bekostigd door een jaarlijkse bijdrage van de deelnemers. Sinds 1 januari 2026 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling van de GGD Drenthe in werking getreden. Binnen deze regeling, die vanaf dat moment SamenDrenthe heet, worden de twee beleidsdomeinen publieke gezondheid en zorg en veiligheid verankerd.

Vestigingsplaats: Assen.
Betrokken: de 12 Drentse gemeenten.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: een collegelid is lid van het algemeen bestuur.

Financieel belang : jaarlijkse bijdrage voor de uitvoering van het wettelijk vastgelegde basispakket, op basis van een vastgestelde begroting. Het totaal te financieren bedrag voor de basistaken, programma jeugd en de taken rondom zorg en veiligheid bedraagt voor 2027 € 2.242.000. Ten opzichte van 2026 gaat het totaal te financieren bedrag omhoog met € 172.000. Het tekort is aangevraagd bij de perspectiefnota 2027. De stijging wordt veroorzaakt door de indexering  van de loon- en prijscompensatie,  herverdelingseffecten  van de additionele taken naar basistaken  en kosten als gevolg van autonome ontwikkelingen.
Risico’s : niet van toepassing.
Ontwikkelingen:
In 2027 werkt SamenDrenthe verder aan de doorontwikkeling van de organisatie langs de pijlers Publieke Gezondheid en Zorg en Veiligheid.  Daarnaast worden diverse structurele taken opgenomen in de basisfinanciering, wat zorgt voor meer financiële stabiliteit.  Ook wordt geïnvesteerd  in organisatieontwikkeling, de  versterking van  de ondersteunende diensten en de uitbreiding van de capaciteit voor OGGZ en Veilig Thuis Drenthe  vanwege de toenemende vraag naar deze dienstverlening.

Doel: Het instrument dat de deelnemende gemeenten inzet om snel, effectief, daadkrachtig en succesvol de toegevoegde waarde van de recreatief-toeristische sector te vergroten. De onderlinge samenwerking is een voorwaarde om tot effectief beleid en uitvoering te komen.
Vestigingsplaats: Dwingeloo
Betrokken: alle 12 Drentse gemeenten en de gemeente Ooststellingwerf.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: een collegelid is lid van het algemeen dagelijks bestuur.

Financieel belang : De jaarlijkse bijdrage op basis van de begroting. De gevraagde bijdrage van de gemeente Noordenveld is, conform de begroting 2027 van het Recreatieschap Drenthe, in totaal
€89.270,- voor 2027 (exploitatiekosten € 73.401,- plus een bijdrage voor het fonds recreatie en toerisme € 15.869,-), ten opzichte van € 83.318,- in 2026. Deze bijdrage kan worden gedekt uit het reguliere begrotingsbudget.
Risico’s : niet van toepassing.
Ontwikkelingen : In 2027 zorgt het Recreatieschap voor provinciale afstemming van beleid, versterken samenwerking tussen overheden en partners, adviseert gemeenten en ondernemers, onderhoudt de toeristische infrastructuur, coördineert projecten en beheert het Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme. Daarmee vervult zij een verbindende, uitvoerende en faciliterende rol in het publieke belang.

Doel: aanleg, instandhouding, beheer en onderhoud van systemen voor de individuele behandeling van afvalwater.
Vestigingsplaats: niet van toepassing.
Betrokken: Noordenveld en waterschap Noorderzijlvest.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: niet van toepassing.

Financieel belang : de bijdrage wordt toegekend op basis van verleende diensten. De kosten hiervoor worden voldaan uit het WRP.
Eigen vermogen begin en eind begrotingsjaar : niet van toepassing.
Vreemd vermogen begin en eind begrotingsjaar : niet van toepassing.
Begroot resultaat 2025 : niet van toepassing.
Risico’s : niet van toepassing.
Ontwikkelingen : geen bijzonderheden.

Doel: De Omgevingsdienst Drenthe voert sinds 2014 alle milieutaken uit voor de Drentse gemeenten en de provincie Drenthe. Naast vergunningverlening en toezicht voert de omgevingsdienst ook het milieu specialistisch advies uit. Met deze samenwerking wordt kennis, kwaliteit en capaciteit gebundeld. Over het beleid en de prioritering worden regionaal met alle partijen afspraken gemaakt. Voor de uitvoering wordt jaarlijks een regionaal programma gemaakt.
Vestigingsplaats: Assen.
Betrokken: alle 12 Drentse gemeenten en de provincie Drenthe.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: een collegelid is lid van het Algemeen Bestuur en tevens voorzitter van het Dagelijks Bestuur van de Omgevingsdienst Drenthe.

Financieel belang: jaarlijkse bijdrage voor de uitvoering van de milieutaken op basis van een vastgestelde begroting. De bijdrage van de gemeente Noordenveld voor 2027  is in de Ontwerpbegroting OD Drenthe 2027 vastgesteld op € 1.268.860.
Risico’s:

• Tegenvallende resultaten in de bedrijfsvoering van de Omgevingsdienst Drenthe kunnen ertoe leiden dat de gemeentelijke eigen bijdrage incidenteel of structureel wordt verhoogd.
• Diverse ontwikkelingen kunnen een grotere inzet vergen (vraaggerichte werkzaamheden waar we geen grip op hebben), zoals meer bouw- en sloopmeldingen, diverse klachten over bijvoorbeeld geur of geluid. Maar ook thema's die nu nog onvoldoende zijn belegd zoals indirecte lozingen. Deze kosten kunnen als meerwerk worden opgevoerd.

Ontwikkelingen

• Uit een eerdere evaluatie van de GR is gebleken dat de uitvoering van de taken op basis van de oorspronkelijk vastgestelde Drentse Maat niet overeenkomt met andere Omgevingsdiensten met eenzelfde opgave. De regionale afspraken (de Drentse maat)  worden daarom herijkt. Dit kan een consequentie hebben voor de gemeentelijke bijdrage.
• In 2027 wordt gewerkt aan de implementatie een nieuw zaaksysteem. Dit kan invloed hebben op de productiviteit.
• Er is afgesproken dat Omgevingsdienst de 0- lijn van 2025 hanteert als het gaat om de impact van de Omgevingswet. In de praktijk is de vraag hoger gebleken waardoor de werkvoorraad en doorlooptijd is opgelopen. In 2026 en 2027 wordt deze werkvoorraad ingelopen. Mogelijk heeft de toename in vraag een structureel karakter.
• Vanuit wet- en regelgeving, maar ook vanuit maatschappelijke vraagstukken komen nieuwe thema's waar in de huidige begroting nog niet is voorzien. Dit kan vragen om meer inzet of herprioritering.
• De arbeidsmarkt is krap en de het is lastig om technische en specialistische medewerkers aan te trekken. De Omgevingsdienst probeert op verschillende manieren personeel te werken en werkt daarin ook samen met de Noordelijke Omgevingsdiensten.

Doel: Een optimaal, duurzaam, betaalbaar en toekomstbestendig vervoersysteem. Het is een samenwerking op het gebied van onder andere lokaal vervoer en vervoer speciaal toegespitst op doelgroepen, zoals het Wmo- en leerlingenvervoer. De samenwerking moet publiek vervoer in de toekomst betaalbaar houden, duurzamer maken en de service aan de reizigers verder verbeteren.
Vestigingsplaats: Assen.
Betrokken: Alle 22 gemeenten van Groningen en Drenthe en de provincies in de vorm van het OV-bureau Groningen Drenthe.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: Het bestuur van de Bedrijfsvoeringsorganisatie bestaat uit een afvaardiging van de collegeleden van de deelnemers, te weten één vertegenwoordiger per deelnemer per regio (er zijn zeven regio’s) en een vertegenwoordiger van het OV-bureau. Op dit moment wordt besproken welke wethouder namens het perceel Noord/Midden-Drenthe zal deelnemen als vertegenwoordiger in het bestuur. Aan het bestuur komen alle bevoegdheden toe die aan de Regeling zijn opgedragen.

Financieel belang: Per deelnemer wordt een jaarlijkse bijdrage vastgesteld, voor de uitvoering van het contractbeheer, klachtenloket en de kennis- en adviesfunctie door Publiek Vervoer. De deelnemende gemeenten hanteren een onderlinge verdeelsleutel op basis van het gemeentefonds 2015 voor de Wmo. Deze deelnemersbijdrage, en de vervoerskosten, worden betaald vanuit het Wmo-budget.
Risico’s :

• Tegenvallende resultaten in de bedrijfsvoering van Publiek Vervoer kunnen ertoe leiden dat de gemeentelijke deelnemersbijdrage incidenteel of structureel wordt verhoogd.
• Per 1 augustus 2027 gaat de nieuwe vervoersovereenkomst in. Voor de gemeente Noordenveld wordt een maximale prijsstijging van 12% verwacht bij aanvang van het nieuwe contract, ten opzichte van de huidige uitgaven (2026), uitgaande van een NEA-index van maximaal 4,5%. Dit betreft de tarieven; de verwachte wijzigingen in gebruik staan hier los van.
• Mogelijke rechtszaken bij de aanbesteding zijn niet op voorhand te voorzien en zijn daarom niet mee begroot in de aanbesteding. Mocht er sprake zijn van een of meerdere rechtszaken, dan wordt hiervoor een incidentele bijdrage gevraagd van de deelnemers.

Ontwikkelingen :

• De huidige vervoerscontracten zijn, na besluitvorming door de colleges, nog eenmaal verlengd voor de periode van 1 augustus 2026 t/m 31 juli 2027. Gedurende 2026 loopt de aanbesteding nog.
• De nieuwe overeenkomst zal ingaan op 1 augustus 2027 en eindigen op 31 juli 2035. Het is mogelijk de overeenkomst twee keer te verlengen met één jaar. Vanaf 1 januari 2027 start de implementatieperiode.

Op 1 januari 2027 gaat de gemeenschappelijke regeling (GR) Jeugdhulpregio Drenthe van start. Op basis van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg zijn gemeenten verplicht om op regionaal niveau, via een gemeenschappelijke regeling, de specialistische jeugdhulp in te kopen. De oprichting van deze GR betekent naast deelname aan een nieuwe regio voor Noordenveld tevens dat er een aantal taken van de NMD ondergebracht gaan worden bij de GR.

Doel: gewaarborgde levering van water.
Vestigingsplaats: Assen.
Betrokken: provincie Drenthe en 11 Drentse gemeenten.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: stemrecht in de algemene aandeelhoudersvergadering.

Financieel belang: de gemeente Noordenveld bezit 72 van de 1.946 aandelen (3,7%).
Resultaat 2025: € 6,1 miljoen.
Er is van de WMD geen begroting 2027 ontvangen. Derhalve volstaan wij met het vermelden van de cijfers uit de laatst goedgekeurde jaarrekening (2025).
Risico’s: niet van toepassing.
Ontwikkelingen: de jaarrekening 2025 is op 12 juni 2026 vastgesteld.

Doel: netwerkbeheer.
Vestigingsplaats: Den Bosch.
Betrokken: provincies en gemeenten bezitten de aandelen.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: niet van toepassing.

Financieel belang: De gemeente bezit 0,0469% van de aandelen. Aangezien we nog niet over de begrote cijfers van 2026 beschikken, tonen we hieronder de financiële gegevens van Enexis t/m juni 2025:
Resultaat na belasting 2025 en halverwege 2026:
· 31-12-2025: € 400 miljoen;
· 30-06-2025: € 185 miljoen.
Risico’s: De missie en opgave hebben grote gevolgen voor de financiële positie van Enexis. Verkenningen van netbeheer NL en de individuele netbeheerders geven aan dat de energietransitie een enorme investeringsopgave en daaruit voortvloeiende kapitaalbehoefte tot gevolg heeft.
De schaarse ruimte voor netuitbreiding, complexe vergunningstrajecten en het structurele tekort aan vakmensen belemmert Enexis om meer vaart te maken in de energietransitie.
Ontwikkelingen: Enexis kampt met aanhoudende financiële druk door een recordbedrag aan investeringen in de eerste helft van 2026, dit leidt tot een lichte daling in de winst en stabiele, licht krimpende inkomsten voor de aandeelhouders. Door het structurele dividendplafond en het maatschappelijk prioriteren per 1 juli 2026, waarbij maatschappelijke projecten voorrang krijgen op het net, moeten gemeenten rekening houden met mogelijke vertragingen voor commerciële initiatieven en effecten op de lokale begroting.

Doel: behartiging van de bancaire zaken van onder meer de Nederlandse gemeenten.
Vestigingsplaats: Den Haag.
Betrokken: Nederlandse staat, provincies en gemeenten.
Bestuurlijk belang of bevoegdheid: stemrecht in de algemene aandeelhoudersvergadering.

Financieel belang: de gemeente Noordenveld bezit 0,05% (30.771) van de aandelen.
Resultaat 2025: € 172 miljoen.
Er is van de BNG geen begroting 2026 ontvangen. Derhalve volstaan wij met het vermelden van de cijfers uit de laatst goedgekeurde jaarrekening (2025).
Risico’s: niet van toepassing.
Ontwikkelingen: 2026 is het startjaar van een 3-jarige transformatie (2026-2028). BNG wil naar een slankere organisatie, meer digitalisering/AI en efficiëntere processen. Voor 2027 richt de BNG zich vooral op het uitrollen van de transformatie. Naar verwachting ligt de nadruk op kostenbeheersing, digitalisering en groei in maatschappelijke financiering.